Hieperdepiep! Je kindje is 18 maanden (of ouder) en volop in ontwikkeling. Waar voeding in het eerste levensjaar vooral draaide om groeien en wennen aan nieuwe smaken, verschuift de focus nu steeds meer naar mee-eten, zelf doen en ontdekken. Je peuter ontwikkelt een eigen wil, leert kauwen op steeds meer structuren en wil het liefst zélf bepalen wat en hoeveel hij eet.
Voeding blijft in deze fase een belangrijke bouwsteen om te kunnen groeien en ontwikkelen. Tegelijkertijd kan eten ook uitdagender worden: de eetlust wisselt, voorkeuren veranderen en ‘nee’ wordt een veelgehoord antwoord. Met dit voedingsschema helpen we je om jouw kindje in deze fase op een ontspannen en passende manier te blijven ondersteunen.
18+ MAANDEN: HOE ZIT HET MET DE MELKVOEDINGEN?
Vanaf 18 maanden wordt vaste voeding steeds belangrijker en neemt melk een meer aanvullende rol in het voedingspatroon in. Hoe je hiermee omgaat, hangt af van de manier van voeden.
Geef je borstvoeding?
- Dan kun je hiermee doorgaan zolang jij en je kind dat willen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om tot minimaal 2 jaar borstvoeding te geven, naast vaste voeding [1]. Langer mag natuurlijk ook, zolang dit voor moeder en kind goed voelt.
- Borstvoeding kan in deze fase een waardevolle aanvulling zijn, maar hoeft niet meer het hoofdbestanddeel van de voeding te vormen.
Geef je geen borstvoeding meer of wil je stoppen?
- Voor kinderen van 18+ maanden kun je kiezen voor koemelk, geitenmelk of schapenmelk (circa 300–400 ml per dag, wat neerkomt op twee tot drie bekertjes). [2,3].
- Zuigelingenvoeding of groei/peutermelk is in principe niet meer nodig bij een gevarieerd voedingspatroon.
- Let erop dat melk niet ten koste gaat van de eetlust voor vaste voeding: te veel melk kan ervoor zorgen dat je peuter minder goed eet.
18+ Maanden: met de pot mee-eten!
Vanaf deze leeftijd is mee-eten met het gezin de norm. Je peuter mag vrijwel alles eten wat jullie eten, mits hij/zij erop kan kauwen en kan doorslikken (taaie stukken vlees kunnen uitdagend zijn) en er niet te veel zout/ suiker aan toegevoegd is.
Houd hierbij rekening met de volgende tips:
- Blijf rustig opbouwen met kruiden en specerijen. Je peuter kan steeds meer smaken aan, maar extreem pittig eten is nog niet nodig.
- Beperk bewerkte voedingsmiddelen met veel toegevoegd suiker en zout. Deze producten kunnen de balans in het lichaam verstoren en dragen niet bij aan een gezond eetpatroon.
- Zorg voor veel variatie. Een gevarieerd voedingspatroon helpt je kind om voldoende vitamines en mineralen binnen te krijgen en ondersteunt een divers microbioom, wat belangrijk is voor de weerstand en algehele gezondheid.[5,6].
- Brood kiezen? Geef bij voorkeur (spelt) zuurdesembrood. Dit kan de verteerbaarheid ondersteunen en past goed binnen een gevarieerd voedingspatroon [7].
-
Vermijd zout broodbeleg zoals (smeer)kaas en vleeswaren. Geschikte opties zijn o.a. hüttenkäse, zachte geitenkaas, ei, avocado, hummus, 100% notenpasta of pindakaas. Probeer ook eens de broodbelegbox van Mama Deli en maak van elke boterham een kleurrijk feestje vol peulvruchten, groente en fruit.
- Structuur is belangrijk. Houd vast aan 5 vaste eetmomenten en voorkom dat je peuter de hele dag door eet.
- Samen tafelen = belangrijk! Je kind doet niet wat je zegt, maar doet wat jij doet. Leer je kindje dat eten een verbindende en gezellige bezigheid is van jullie samen.
- Bied je kindje keuze en kleur aan! Een wokgerecht is heerlijk, maar voor een peuter is het lastig te onderscheiden wat – wat is, als alles door elkaar zit. Een vakjesbord waarbij je de onderdelen van het gerecht los aanbiedt, kan wonderen doen.
- Een hongerig kind durft minder te proeven. Als jij veel honger hebt na een drukke dag, dan heb je ook geen zin in een moeilijke salade. Dan wil je snel, makkelijk en vet. Voor je kind geldt hetzelfde.
- Zorg ervoor dat er altijd iets bekends staat op tafel waar je kindje zijn buikje mee kan vullen. Combineer toppers met floppers. Denk aan een mandje brood, wat komkommertjes of iets anders voedzaams waarvan je zeker weet dat je kindje het graag lust.
-
Denk aan de tijd! Als je moe bent, wordt leren moeilijk. De meeste kinderen van 18+ maanden zijn rond 18:00 uur overprikkeld en moe. Als je merkt dat dit bij jou gaande is, probeer de warme maaltijd dan eens tussen 16:00 en 17:00 aan te bieden. Of verwissel het diner met de lunch.
18+ Maanden: gedrag en autonomie
Rond deze leeftijd wordt autonomie steeds belangrijker voor een kind. Daarbij ontwikkelen de veel kinderen een natuurlijke angst voor voeding.
Dit zie je ook terug aan tafel:
- De eetlust kan per dag sterk verschillen.
- Je peuter kan plotseling eten weigeren dat hij eerst wél lustte.
- Zelf willen eten en kiezen wordt steeds belangrijker.
Blijf daarom vertrouwen op de basisregel:
Jij bepaalt wát je aanbiedt en wanneer, je kind bepaalt óf en hoeveel hij eet.
Dwingen, afleiden of ‘nog één hapje’ aandringen kan het natuurlijke verzadigingsgevoel verstoren. Daarbij werkt het vaak averechts, aangezien je kind juist behoefte heeft aan autonomie. Voorkom dat je machtsstrijd beland en laat het eten bij je kind.
Vertrouw erop dat je kind over meerdere dagen voldoende binnenkrijgt. Een gezond kind zal zichzelf niet verhongeren.
Wat eet een kind van 18+ maanden op een dag?
Je kunt uitgaan van 3 hoofdmaaltijden en 2 tussendoortjes, naast water en eventueel melk of borstvoeding.
VOORBEELD DAGMENU
- Ontbijt (07.00 uur): volkoren (zuurdesem)brood of een Mama Deli havermoutje, een bekertje volle zuivel of borstvoeding, en 10 mcg vitamine D.
Probeer ook eens de Mama Deli Pannekoekenmix en start je dag met groente!
- Tussendoor (10.00 uur): stuk fruit met notenpasta, een bakje volle yoghurt of Mama Deli tussendoortje plus een bekertje water.
- Lunch (12.00 uur): brood met hartig beleg (probeer eens de broodbeleg box van Mama Deli) of restjes van de warme maaltijd, rauwkost en een bekertje water.
- Tussendoor (15.00 uur): groente, een gekookt eitje of een voedzaam tussendoortje.
- Warme maaltijd (17.30 uur): maaltijd met groente, aardappelen/rijst/pasta en een eiwitbron (peulvruchten, vis, vlees of ei).
Lukt het koken niet altijd? Weet dan dat we bij Mama Deli ook vriesverse stamppotjes en pasta aanbieden, vol met groente! Zo heb je altijd een verse, gezonde maaltijd bij de hand.
-
Avond (voor slapen): eventueel een klein bekertje melk of borstvoeding.
Hoeveel moet een kind van 18+ maanden op een dag eten?
Er zijn geen vaste portiegroottes nodig. Blijf letten op de honger,- en verzadigingssignalen van je kind. Een peuter eet de ene dag veel en de andere dag weinig, dat is normaal.
Maak je je zorgen over groei of eetgedrag? Check of je kind zijn groeilijn volgt en overleg bij twijfel met het consultatiebureau of de huisarts.
18+ Maanden: welke supplementen zijn nodig?
Vitamine D
Vitamine D blijft belangrijk voor botgezondheid, weerstand en groei. Het algemene advies is om dagelijks 10 mcg vitamine D te blijven geven [9,10].
Omega 3 (DHA)
Omega-3 vetzuren spelen een rol in de ontwikkeling van hersenen en ogen [12,13].
- Via borstvoeding (bij voldoende inname van de moeder).
- Via vette vis (1–2 keer per week) of suppletie, zoals visolie of algenolie.
18+ Maanden: drinken doe je met water.
Water is de beste dorstlesser voor je peuter. Bied het regelmatig aan, en zorg dat je kindje altijd een bekertje met water binnen handbereid heeft. Gezellige bekertjes kunnen het drinken stimuleren.
- Beperk sap en zoete drankjes: deze bevatten veel suiker.
- Gebruik bij voorkeur een open beker of rietje om de mondmotoriek te stimuleren.
Samenvatting
Bij 18+ maanden draait voeding om mee-eten, structuur, autonomie en vertrouwen. Door gezonde keuzes aan te bieden binnen vaste eetmomenten, help je je kind een positieve relatie met eten op te bouwen. Iets waar je kindje de rest van zijn leven profijt van heeft!
Mama Deli is er voor jou!
Wij staan graag voor je klaar om je te ondersteunen op het gebied van kindervoeding. Niet alleen met onze vriesverse maaltijden voor 12+ en 18+ maanden, maar ook met kennis, praktische tips en persoonlijke begeleiding.
Ook bij de leeftijd van 18+ maanden kan het soms lastig zijn om je peuter volledig met de pot mee te laten eten. Denk aan maaltijden met veel zout, pittige kruiden of een structuur die nog te uitdagend is. Op zulke momenten is het fijn om terug te kunnen vallen op een kraakverse, voedzame peutermaaltijd van Mama Deli die past bij de ontwikkelingsfase van je kind zoals de stamppotjes box of de pasta box.
Heb je vragen over dit voedingsschema of over de voeding van jouw peuter? Onze kindervoedingscoach denkt graag met je mee.
REFERENTIES
1 World Health Organization. (2023). Breastfeeding recommendations. WHO.
2 Stichting Voedingscentrum Nederland. (2018). Lust ik wel! Van eerste hapjes tot alles wat de pot schaft.
3 Leung, A. K., & Sauve, R. S. (2003). Whole cow's milk in infancy. Paediatrics & Child Health, 8(7), 419–421.
6 Heiman, M. L., & Greenway, F. L. (2016). A healthy gastrointestinal microbiome is dependent on dietary diversity. Molecular Metabolism, 5(5), 317–320.
7 Lau, S. W., et al. (2021). Sourdough microbiome comparison and benefits. Microorganisms, 9(7), 1355.
8 Paoli, A., et al. (2019). Meal frequency and timing in health. Nutrients, 11(4), 719.
9 Dharmarajan, T. S. (2021). Vitamin D. Geriatric Gastroenterology, 1–29.
10 Gezondheidsraad. (2012). Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D. Den Haag.
11 Monnard, C., & Fleith, M. (2021). Total fat and fatty acid intake among young children. Nutrients, 13(10), 3547.
12 Innis, S. M. (2008). Dietary omega-3 fatty acids and the developing brain. Brain Research, 1237, 35–43.
13 Miles, E. A., Childs, C. E., & Calder, P. C. (2021). LCPUFAs and the developing immune system. Nutrients, 13(1), 247.
14 Jéquier, E., & Constant, F. (2010). Water as an essential nutrient. European Journal of Clinical Nutrition, 64(2), 115–123.
15 Gottenbos, N. (2018). De Poepdokter junior. Splint Media B.V.